English
Tình huống thực tế:
“Trong một kỳ bầu cử tại địa phương, anh A đi làm xa không về kịp ngày bỏ phiếu. Anh nhờ mẹ mình mang theo thẻ cử tri để bỏ phiếu giúp. Tại khu vực bỏ phiếu, tổ bầu cử phát hiện sự việc và từ chối cho bỏ phiếu thay. Anh A cho rằng đây chỉ là việc trong gia đình, không gây ảnh hưởng gì.
Vậy hành động này có vi phạm pháp luật hay không?”
– Theo Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 việc bầu cử được thực hiện theo các nguyên tắc nhất định:
“Điều 1. Nguyên tắc bầu cử
Việc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân được tiến hành theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín.”
Trong đó, nguyên tắc “trực tiếp” được hiểu là cử tri phải tự mình đi bầu và tự mình bỏ phiếu. Vì vậy, việc nhờ người khác bỏ phiếu thay kể cả người thân trong gia đình là không đúng quy định của pháp luật.
– Tuy nhiên, để bảo đảm quyền bầu cử của công dân, pháp luật có quy định một số trường hợp đặc biệt được hỗ trợ trong việc thực hiện bỏ phiếu:
+ Cử tri nếu không thể tự viết được phiếu bầu thì có thể nhờ người khác viết hộ nhưng phải tự mình bỏ phiếu vào hòm phiếu, người viết hộ phải bảo đảm giữ bí mật phiếu bầu của cử tri. Trong trường hợp cử tri bị khuyết tật không tự bỏ phiếu được thì nhờ người khác bỏ phiếu vào hòm phiếu.
+ Cử tri ốm đau, già yếu, khuyết tật không thể đến phòng bỏ phiếu thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến chỗ ở hoặc chỗ điều trị của cử tri để cử tri nhận phiếu và thực hiện việc bầu cử.
+ Cử tri là người đang bị tạm, đang chấp hành biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc mà trại tạm giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc không tổ chức khu vực bỏ phiếu riêng hoặc cử tri đang bị tạm giữ tại nhà tạm giữ thì Tổ bầu cử mang hòm phiếu phụ và phiếu bầu đến trại tạm giam, nhà tạm giữ, cơ sở giác dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc để cử tri nhận phiếu bầu và thực hiện việc bầu cử.
(Căn cứ Khoản 3, 4 Điều 69 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015)
Như vậy, việc trực tiếp tham gia bỏ phiếu không chỉ là quyền mà còn là trách nhiệm của mỗi cử tri, góp phần bảo đảm tính dân chủ, minh bạch của cuộc bầu cử.