English
Không đi bầu cử có bị xử phạt hay không?
Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 quy định:
“Điều 2. Tuổi bầu cử và tuổi ứng cử
Tính đến ngày bầu cử được công bố, công dân nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đủ mười tám tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp theo quy định của Luật này.”
Luật Hiến pháp 2013 quy định cụ thể về quyền và nghĩa vụ của công dân:
“Điều 15.
1. Quyền công dân không tách rời nghĩa vụ công dân.
2. Mọi người có nghĩa vụ tôn trong quyền của người khác.
3. Công dân có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ đối với Nhà nước và xã hội.
4. Việc thực hiện quyền con người, quyền công dân không xâm phạm lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích hợp pháp của người khác.”
Theo đó, bầu cử là một trong những quyền chính trị cơ bản của công dân được pháp luật ghi nhận. Tuy nhiên, đi cùng với quyền này, công dân cũng có trách nhiệm thực hiện quyền bầu cử một cách đầy đủ và đúng quy định của pháp luật.
Có được chụp ảnh phiếu bầu và đăng lên mạng xã hội không?
– Việc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND được tiến hành theo nguyên tắc: phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Khi cử tri viết phiếu bầu, việc lựa chọn phải được thực hiện kín đáo, không ai được xem, kể cả thành viên Tổ bầu cử, nhằm bảo đảm tính bí mật của lá phiếu.
(Căn cứ: Điều 1, khoảng 5 Điều 69 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015)
Từ quy định trên có thể thấy, việc chụp ảnh phiếu bầu và đăng lên mạng xã hội có thể làm lộ nội dung lá phiếu, ảnh hưởng đến nguyên tắc bỏ phiếu kín của bầu cử. Vì vậy, cử tri cần tuân thủ quy định, không chụp ảnh hay chia sẻ hình ảnh phiếu bầu lên mạng xã hội.
Người dân làm mất thẻ cử tri có được bỏ phiếu không?
Theo khoản 4 Điều 11 Thông tư 21/2025/TT-BNV quy định về việc Phát Thẻ cử tri và rà soát, cập nhật danh sách cử tri:
“4. Trường hợp đến ngày bầu cử mà Thẻ cử tri bị rách, hỏng hoặc bị mất thì cử tri phải kịp thời báo cáo với Tổ bầu cử. Tổ bầu cử phải thu hồi Thẻ cử tri bị rách, hỏng; đối với trường hợp cử tri bị mất Thẻ cử tri thì Tổ bầu cử phải yêu cầu cử tri viết giấy xác nhận đã mất Thẻ cử tri (kèm theo xuất trình căn cước công dân, hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân hợp pháp khác) và đề nghị được cấp Thẻ cử tri mới.
Tổ bầu cử có trách nhiệm báo cáo với Ủy ban nhân dân cấp xã để cấp lại Thẻ cử tri cho cử tri do Thẻ cử tri bị rách, hỏng hoặc bị mất. Riêng đối với trường hợp cấp lại Thẻ cử tri do bị mất thì Tổ bầu cử ghi chú tại danh sách cử tri về việc cấp lại Thẻ cử tri do bị mất để theo dõi khi thực hiện bỏ phiếu trong ngày bầu cử, tránh trường hợp người khác nhặt được Thẻ cử tri bị mất để thực hiện việc bỏ phiếu làm ảnh hưởng đến kết quả bỏ phiếu tại khu vực bỏ phiếu.”
Như vậy, nếu đến ngày bầu cử mà cử tri bị mất Thẻ cử tri thì phải báo ngay cho Tổ bầu cử, viết giấy xác nhận mất và xuất trình CCCD, hộ chiếu hoặc giấy tờ tùy thân hợp pháp khác để được đề nghị cấp lại thẻ. Tổ bầu cử sẽ báo cáo UBND cấp xã để cấp lại Thẻ cử tri.
Vậy nên, mất thẻ cử tri không làm mất quyền bầu cử, miễn là cử tri có tên trong danh sách cử tri và chứng minh được nhân thân.
Tuyên truyền vận động bầu cử sai quy định có bị xử lý như thế nào?
Theo khoản 1 Điều 63 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 quy định:
“Điều 63. Nguyên tắc vận động bầu cử
1. Việc vận động bầu cử được tiến hành dân chủ, công khai, bình đẳng, đúng pháp luật, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.”
Do đó, nếu cá nhân hoặc tổ chức tuyên truyền, vận động bầu cử trái với quy định của pháp luật thì tùy theo tính chất và mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 95 Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015.